تبليغاتX
اخبار گیلان / Guilan News Agency/ جمعه، 29 شهریور، 1398


جمعه 8 مرداد 1389 12:41:29    تعداد بازديد: 1837    شناسه خبر: 4072    بخش: کتاب گیلان  نسخه چاپي
کتاب گیلان: "گنج‌نامه ولایت بیه‌پیش"
کتاب "گنج‌نامه ولایت بیه‌پیش؛ تمدن‌گیلان خاوری و مازندران باختری" نوشته علی بالایی لنگرودی است. بالایی در این اثر با تکیه بر واژگان اقلیمی جغرافیایی، باورها، آئین‌ها، سنت‌ها، زبان بومی و گسترده منطقه که نه تنها قسمت‌هایی از گیلان و مازندران بلکه دامنه‌ای بیشتر از جمله الموت و طالقان را نیز دربرمی‌گیرد، به دنیای تمدن‌های باستان ایران نقبی می‌زند.


کتاب "گنج‌نامه ولایت بیه‌پیش؛ تمدن‌گیلان خاوری و مازندران باختری" نوشته علی بالایی لنگرودی است. بالایی در این اثر با تکیه بر واژگان اقلیمی جغرافیایی، باورها، آئین‌ها، سنت‌ها، زبان بومی و گسترده منطقه که نه تنها قسمت‌هایی از گیلان و مازندران بلکه دامنه‌ای بیشتر از جمله الموت و طالقان را نیز دربرمی‌گیرد، به دنیای تمدن‌های باستان ایران نقبی می‌زند.

کتاب «گنج‌نامه ولایت بیه پیش» اگرچه اثری در حوزه باستان‌شناسی و پژوهشی در زمینه فرهنگ و مدنیت قسمت‌هایی از دو استان پهناور و سرسبز ایران زمین گیلان و مازندران است، اما بیش از هر چیزی اثری مردم شناسی، زبان‌شناسی و اقلیم‌شناسی است.
علی بالایی لنگرودی در این اثر با تکیه بر واژگان اقلیمی جغرافیایی، باورها، آئین‌ها، سنت‌ها، زبان بومی و گسترده منطقه که نه تنها قسمت‌هایی از گیلان و مازندران بلکه دامنه‌ای بیشتر از جمله الموت و طالقان را نیز دربرمی‌گیرد و به دنیای تمدن‌های باستان ایران نقبی می‌زند.
جشن‌ها، اعیاد و آئین‌ها یکی از رمزگان و کلیدهای فرهنگ بومی منطقه است که نویسنده به آن اشاره دارد؛ آئین‌هایی که شاید از دوران کهن تا روزگار ما آمده و اگر چه هم‌اکنون به صورت نمایشی به طور کامل در منطقه رایج نباشد، اما رگه‌هایی از آن در هنرهای نمایشی مناطق مختلف نمود داشته و خودی می‌نمایاند. نویسنده در جایی از کتاب می‌گوید: علم واچینی مشهورترین آئین گالش‌هاست که در آغاز نوروز برگزار می‌شود. وی در ادامه این آئین را با جشن خرمن مرتبط می‌داند و یادآور می‌شود: زمان برگزاری جشن خرمن در نقاط کوهستانی شرق گیلان بعد از درو گندم و جو با به دست آوردن اولین محصول سال و در قسمت جلگه بعد از برداشت محصول برنج انجام می‌گرفت تا دست کشاورزان برای خرج کنی، باز باشد. روز برگزاری معمولاً جمعه و گاهی دوشنبه بود که توسط متولی بقعه محل با مشورت ریش‌سفیدان انجام می‌گرفت.
یا در توصیف آئین گِل کار جشن می‌گوید: روستاییان «جواهرده» واقع در 24 کیلومتری جنوب رامسر از دیرباز پس از برداشت محصول (معمولاً در مردادماه) جشن و سرور خاصی دارند این جشن به گویش محلی «گل کار جشن» نامیده می‌شود که اکثر مردم به فکر رفتن به ییلاق هستند. ماشین‌ها از پیش، در نظر گرفته شده‌اند تا مسافران را به جواهرده برسانند و آنان شاهد «گل کار جشن» باشند.

تیرما ستیزه، امیر ما هشت هشت، نوروز ما بیس و شیش، جشن‌های بیرون از روزشمار گالشی، کول کول چهارشنبه، پیش عید، نوروز، پیلو چله، کوچ چله، سیزده به‌در، آداب اول ماه و... برخی دیگر از آئین‌های مختلف در کتاب یاد شده‌اند.
کتاب گنج‌نامه ولایت بیه پیش شامل 7 بخش است و هر بخش گوشه‌ای از الگوهای فرهنگی منطقه را دربرمی‌گیرد. علی بالایی لنگرودی نویسنده این کتاب از همان دوران دانشجویی جرقه‌های پژوهشگری و کاوش در آداب و رسوم و باورها و فرهنگ بومی منطقه را به صورت رؤیا و دغدغه‌ای دنبال کرده است. به همین دلیل همراه با دوستانش و به صورت گروه‌های دانشجویی روی پروژه‌های بومی‌شناسی و اقلیم‌شناسی منطقه کار کرده و مطالب و تحقیقات خوبی را گردآوری کرده است؛ شاید برخی از این تحقیقات سنگ‌های بنیادی کتاب اخیر او را شکل دهد. او در دوران سربازی دفتر اول همین کتاب را در قالب کتابی مستقل با عنوان دفتر نخست گنج‌نامه ولایت بیه پیش در سال 80 به چاپ رساند و سپس در روزهای اخیر به چاپ دومین دفتر از خود پرداخت. قسمت اول کتاب نیز همچون همین کتاب کنونی دربرگیرنده 7 فصل و مطالبی خواندنی است.
اسب گیلی، نظری به آئین گاو قربانی، جلوه‌های هنر اسلحه‌بازی در لنگرود، سیا گالش، بز لرایی، پنجک و افسانه امیرما، از جمله بخش‌های اصلی کتاب نخست اوست. بالایی لنگرودی این روزها علاوه بر پژوهش زمان خود را روی تحصیل در رشته زبان ایتالیایی قرار داده است. وی پیش از این در حوزه روزنامه‌نگاری هم دستی داشته و در نشریاتی همچون گیله‌وا، روزنامه جام‌جم و... به نگارش مقالاتی پرداخته است.

/شبکه ایران


موارد مرتبط :
  • گیلان خاستگاه نهضت های بزرگ در طول تاریخ است
  • کتاب گیلان: دیلمیان در گستره تاریخ ایران
  • کتاب گیلان:تاریخ تحولات اجتماعی-اقتصادی گیلان
  • پرده برداری از کتاب تاریخچه بلدیه شهر رشت
  • کتاب گیلان: جغرافیای تاریخی گیلان
  • کتاب گیلان: گیلان قدیم

  • تصاوير ديگر :
       

    نظرات شما در مورد اين خبر
    نام شما : (اختياري)
    آدرس ايميل : (اختياري)
    نظر شما :

    
    تبلیغات
    خبرهای‌اخير‌اين‌بخش
    فک خزری به 100 هزار قلاده کاهش پیدا کردانتشار دایرة‌المعارف شهدای گیلان منتشر می‌شود انتشارکتاب دو کتاب در گیلانانتشار کتاب «بررسی و طبقه بندی ضرب المثل های گیلکی» رونمایی از کتاب'الفبای معرفت' به مناسبت سوم خرداد رونمایی کتاب ره یافتگان وصال و کتاب هم رنگ ایمان «نخ نخ‌ نمای» شاعر گیلانی آماده چاپ شدکتاب گیلان: سه رساله از کوشیار گیلانیانتشار کتاب از «سطرها و نشانه ‏ها» انتشار کتاب «روزهای بی تقویم» در گیلان
    جديدترين عناوين
    برگزاری نهمین نمایشگاه رایانه در گیلان تمام دانشگاه‌ها باید ماموریت‌گرا باشند تصاویر رژه خودروهای نظامی و انتظامی در بندر مرزی آستارا وجود 120 مدرسه نیمه تمام در گیلان برگزاری راهپیمایی ضدصهیونیستی در گیلان زنگ شکوفه‌های گیلان نواخته شد درمان بیماری ها با انگور سیاه راه اندازی مرکز نگهداری موقت بیماران اوتیسم در استان گیلان ساماندهی بانک اطلاعاتی نابینایان بهزیستی استان گیلان راه اندازی کلینیک تخصصی دیالیز در لنگرود پیکر افشین پرتو به خاک سپرده شد کشف محموله قاچاق چوب درختان جنگل های غرب گیلان در آستارا افزایش۳۰درصدی شهریه مهدهای کودک بهره برداری از بیمارستان‌های آستارا و رضوانشهر تا پایان سالجاری میراث فرهنگی گیلان اجازه تعرض به هیچ محوطه تاریخی را نمی‌دهد کشت دوم 90 هزار هکتار از شالیزارهای گیلان کشته شدن 50 نفر در جاده‌های گیلان وجود 80 گونه درختی در جنگل‌های هیرکانی گیلان افزایش گرایش جمعیت ایران به استان‌های شمالی جذب نیروهای حق‌التدریسی پیش دبستانی مناسب با نیاز استان‌ها نیست هشدار مدیریت بحران گیلان نسبت به بارش باران و احتمال آبگرفتگی معابر برگزاری دومین جشنواره « دریای دوستی کاسپین » در رشت گیلان نیازمند تاسیس آزمایشگاه نانوبیو تکنولوژی جریمه شدن پزشک جراح زیبایی در رشت کاهش 4تا 8 درجه‌ای دمای هوای گیلان پرورش راتون در 23 هزار هکتار از شالیزارهای گیلان برگزاری یادواره نخستین شهید فناوری اطلاعات گیلان برگزاری نخستین جشنواره حصیر گیلان وجود 200 عامل سرطان در تنباکوی قلیان برگزاری نمایشگاه الکامپ در گیلان
    خبرهای‌برتر‌هفته